In het kort
- Rapé (je zegt "ha-pé") is een fijn plantenpoeder uit de Amazone.
- De Huni Kuin maken het met de hand van gemalen planten en de as van bomen.
- Je geeft jezelf rapé met een kuripe, een V-vormig pijpje.
- Begin klein, met een goed begin als Tsunu, Rosa of Murici.
- Alleen voor volwassenen (18+). Rapé is geen medicijn en geen vervanging van medisch advies.
Door Kevin Lorenzini | Leestijd: ongeveer 8 minuten
Er is een moment waarop je voelt dat er iets is wat je mist. Niet in je leven, maar in jezelf. Een stilte die je niet meer kunt vinden. Veel mensen die bij rapé uitkomen, zoeken precies dat. Geen vlucht, maar een aankomst: thuiskomen in jezelf.
Rapé wordt van oudsher gebruikt door inheemse volken in de Amazone, als ceremonieel gereedschap voor opschoning, aarding en verbinding met het hogere. De laatste jaren vindt het ook zijn weg naar Nederland.
Ik ben Kevin Lorenzini, ceremonieleider en oprichter van Purity Healing. Ik heb elke dag contact met een Huni Kuin-dorp in Acre en leer van hen hoe rapé gemaakt wordt. Alles wat je hier leest, komt uit dat contact en uit mijn eigen ervaring.
1. Wat is rapé?
Rapé is een fijn poeder dat je via de neus gebruikt. Dat is de eenvoudigste omschrijving. Het is ook een onderschatting van wat het is.
Rapé is een ceremonieel plantenpoeder. Het wordt gemaakt van gemalen planten en de as van bomen of kruiden, zoals Tsunu. Het wordt met intentie gemaakt en met respect gebruikt.
Het woord "rapé" komt uit het Frans: râpé betekent "fijngeraspt". Je spreekt het uit als "ha-pé". Daarom zie je ook de spelling hapé. Volken in de Amazone hebben hun eigen namen ervoor. De naam verschilt, de kern is gelijk: een directe verbinding met de plant en met het woud.
Rapé is geen genotmiddel
Rapé is geen drug in de westerse zin. Je gebruikt het niet om te ontvluchten of om een roes te zoeken. In de inheemse traditie is het een heilige plant en een ceremonieel gereedschap. Geen geneesmiddel in de westerse zin. Rapé is geen genotmiddel. Je gebruikt het bewust, met een intentie.
Rapé is niet geschikt voor mensen jonger dan 18 jaar.
2. De Huni Kuin: de makers
Om rapé te begrijpen, helpt het de mensen te kennen die het maken. De Huni Kuin zijn het grootste inheemse volk van de staat Acre in de Braziliaanse Amazone. Huni Kuin betekent "de Ware Mensen". Zij leven langs de rivieren Tarauacá, Jordão, Breu, Muru en Purus. Je leest soms ook de naam Kaxinawá. Die naam is hun opgelegd. Zelf kiezen ze voor Huni Kuin, en wij dus ook.
Rapé hoort bij het dagelijks leven van de Huni Kuin: bij ceremonies, bij het afstemmen op elkaar en op het woud.
Purity Healing en de Huni Kuin
Onze rapé komt rechtstreeks van de Huni Kuin, zonder tussenhandel. Ze krijgen de prijs die zij vragen. Ik pingel nooit af. En daarnaast gaat een deel van de opbrengst terug naar het dorp. Mijn dorp en de mensen noem ik bewust niet bij naam. Ik wil hun rust beschermen.
3. Zo wordt rapé gemaakt
Alles gebeurt met de hand. Geen machines.
Plantaardige as. Dit is het kenmerk van een soort. De as wordt gemaakt van de bast, de takken of de bladeren van een boom of plant. Welke boom gekozen wordt, bepaalt het karakter van de rapé. Tsunu (Platycyamus regnellii) heeft een ander karakter dan Mulateiro (Calycophyllum spruceanum) of Samaúma (Ceiba pentandra).
Bladeren en bloemen uit de traditie. Afhankelijk van de blend worden andere planten toegevoegd, zoals gedroogde rozenblaadjes of wilde cacao.
Het bereiden. De bladeren worden gedroogd en fijngestampt. De zon verpulvert ze verder. Daarna gaat alles over een grote zeef. Tijdens het werk wordt er gezongen en gebeden. Het resultaat is superfijn, bijna poederachtig. Rapé die je elders ziet, is vaak wat grover en korreliger. Aan de fijne structuur zie je hoeveel handwerk erin zit.
Zodra een zending binnenkomt, gaat de rapé direct in een donker flesje dat uv-licht tegenhoudt. Zo blijven de gebeden en gezangen in het flesje gevangen. Open je het flesje, dan ruik je hoe vers hij is.
4. Hoe ervaren mensen rapé?
Iedereen ervaart rapé anders. Dit beschrijven veel mensen:
Eerste minuten. Het poeder raakt je neusslijmvlies en je voelt het meteen. Een scherpe, warme golf. Je aandacht trekt naar binnen. Traanogen, snot en soms misselijkheid horen erbij. In de traditie heet dit de purge: loslaten. Ga er niet tegenin.
Landing (ongeveer 3 tot 15 minuten). Het wordt rustiger. Veel mensen merken dat hun hoofd stiller wordt en hun aandacht in hun lijf zakt.
Daarna. Veel mensen voelen zich licht en opgeschoond, met een rustige, heldere aanwezigheid. Soms een half uur, soms enkele uren. Neem er tijd voor. Zit stil, schrijf, beweeg rustig.
Dit is ervaring, geen belofte. Rapé is geen medicijn in de medische zin. Dit artikel bevat geen medische claims en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg bij twijfel een arts.
5. Zo gebruik je rapé
Je geeft jezelf rapé met een kuripe: een V-vormig pijpje. Het korte uiteinde gaat in je mond, het lange uiteinde bij je neusgat. Het vraagt wat oefening. Je bent tegelijk degene die geeft en degene die ontvangt.
Stap voor stap:
- Zet een intentie. Wat wil je loslaten? Wat wil je ontvangen?
- Zit rechtop, met je rug recht en je hoofd licht gebogen.
- Doe een kleine hoeveelheid in de kuripe. Ongeveer zo veel als een erwt.
- Adem helemaal uit. Blaas dan gelijkmatig en krachtig.
- Sluit je ogen en adem door je mond. Blijf stil zitten.
- Herhaal aan de andere kant. In de traditie eerst links (loslaten), dan rechts (ontvangen).
- Geef jezelf tijd. Laat komen wat komt.
Eerste keer? Begin klein. Het is altijd makkelijker om meer te nemen dan om te wensen dat je minder had genomen. Lees meer in "Rapé veilig gebruiken".
6. Intentie
Intentie is de richting. Het is het antwoord op de vraag: waarvoor gebruik ik dit, nu?
Voorbeelden:
- "Ik wil loslaten wat me al maanden zwaar maakt."
- "Ik wil helderheid over een keuze die voor me ligt."
- "Ik wil aanwezig zijn in mijn lijf, niet in mijn hoofd."
- "Ik wil verbinding voelen met iets groters dan mezelf."
Er is geen goede of foute intentie. Alleen eerlijk of niet eerlijk.
7. Rapé en andere ceremonies
Rapé staat niet op zichzelf. Bij Purity Healing werk ik ook met Kambo en Sananga.
Kambo is de afscheiding van de reuzenbladkikker (Phyllomedusa bicolor) uit de Amazone. Een Kambo-ceremonie is intens en lichamelijk. Bij Purity Healing doe je die altijd na een intake en screening. Lees meer over Kambo.
Sananga zijn oogdruppels uit de Amazone. Ze worden van oudsher gebruikt in rituelen, vóór de jacht en vóór ceremonies. Bekijk Sananga.
8. Veiligheid
Rapé is krachtig. Kracht vraagt verantwoordelijkheid.
Gebruik rapé niet als:
- je zwanger bent of borstvoeding geeft
- je ernstige hart- of vaatproblemen hebt
- je bepaalde psychiatrische medicijnen gebruikt (vraag je arts)
- je in een acute emotionele crisis zit zonder begeleiding
- je een ernstig hoge bloeddruk hebt
- je jonger bent dan 18 jaar
Gebruik het altijd met respect:
- Begin met een kleine hoeveelheid.
- Gebruik het bewust, niet uit gewoonte.
- Gebruik het nooit samen met alcohol of drugs.
- Zorg voor een veilige plek en tijd om te landen.
- Ben je nieuw? Gebruik het in gezelschap of laat je begeleiden.
Voor het eerst werken met rapé, zeker samen met Kambo of Sananga? Dan is begeleiding sterk aan te raden. Ik begeleid privésessies in Nuenen en Eindhoven. Stuur me gerust een bericht.
9. Hoe kies je de juiste rapé?
Het begint met je intentie. Hieronder een korte gids. De sterkte staat tussen haakjes (schaal 1 tot 7). Het karakter volgt het label.
Als je net begint
- Tsunu (5 van 7): diep aardend, energiek, balancerend. Sterk, en toch een goed begin.
- Rosa (3 van 7): de zachtste, harmoniërend en vrouwelijk.
- Murici (5 van 7): inzicht en centrerend.
Als je wilt aarden
- Caneleiro (5 van 7): Tsunu met de as van Canela de Velho. Evenwicht en kracht.
- Murú (7 van 7): kracht, vuur en diepe aarding.
- Cacau (4 van 7): warmte en omarming.
Als je wilt verdiepen
- Mulateiro (5 van 7): diep aardend, met veerkracht en vitaliteit.
- Samaúma (6 van 7): de koningin van de jungle.
- Katsarau (5 van 7): diepgang en concentratie.
Voor ervaren gebruikers
- Cumaru (5 van 7), Veia de Pajé (5 van 7), Parika (5 van 7), 7 Eva's (5 van 7), Buna Rao (7 van 7).
Twijfel je? Doe de keuzehulp of begin met een sample set.
10. Tot slot
Rapé leer je niet door erover te lezen. Je leert het kennen door het bewust te gebruiken. Elke keer leer je iets nieuws, vooral over jezelf.
Over de auteur: Kevin Lorenzini is ceremonieleider en oprichter van Purity Healing. Hij begeleidt Kambo- en Sananga-ceremonies in Nuenen en Eindhoven. Purity Healing is geen therapie en geen medische behandeling.
