In het kort
- Hapé, rapé en rapeh zijn hetzelfde. Alleen de schrijfwijze verschilt.
- Je spreekt het uit als "ha-pé", met de nadruk op het einde.
- Het woord komt uit het Portugees, en daarvoor uit het Frans: râpé, "fijngeraspt".
- Bij Purity Healing schrijven we rapé. Op onze sample sets zie je ook Rapéh.
- Rapé is alleen voor volwassenen (18+).
Stel je eens voor. Je zit in een kring en iemand zegt zacht: "Wil je ook hapé?" Thuis zoek je het op. Op de ene site lees je rapé. Op de andere rapeh. En op een flesje staat weer iets anders. Gaat het nu over drie dingen? Of over één?
Ik ben Kevin Lorenzini, ceremonieleider en oprichter van Purity Healing. Al zo'n acht jaar heb ik een band met een Huni Kuin-dorp in Acre, in de Braziliaanse Amazone. Deze vraag krijg ik vaak. Daarom zet ik het hier rustig op een rij.
Hapé, rapé en rapeh: het is hetzelfde
Laten we met het belangrijkste beginnen. Hapé, rapé, rapeh en hapeh zijn hetzelfde. Het is een fijn plantenpoeder uit de Amazone. Het wordt van oudsher gebruikt om tot rust te komen, te aarden en je focus te verdiepen.
Het verschil zit alleen in hoe mensen het opschrijven. Sommigen schrijven het zoals ze het horen: hapé. Anderen houden de Portugese spelling aan: rapé. En weer anderen maken er rapeh van. Dat heeft een reden. Daarover zo meer.
Wil je eerst weten wat rapé precies is? Lees dan Wat is rapé?
Waar komt het woord rapé vandaan?
Rapé is een Portugees woord. In Brazilië spreken de meeste mensen Portugees. Zo kwam het woord in gebruik voor dit poeder uit de Amazone.
Het Portugese woord komt op zijn beurt uit het Frans. Daar betekent râpé "fijngeraspt". Dat past goed. Rapé is zo fijn dat het bijna voelt als stof tussen je vingers.
De volken in de Amazone hebben hun eigen woorden ervoor, in hun eigen taal. De naam verschilt. De kern blijft gelijk: een poeder van planten en de as van bomen, met de hand gemaakt en met respect gebruikt.
Hoe spreek je rapé uit?
Je zegt "ha-pé". Met een h aan het begin en de nadruk op het einde: ha-PÉ.
Waarom een h, als er een r staat? In het Braziliaans-Portugees klinkt een r aan het begin van een woord vaak als een zachte h. Denk aan de stad Rio. Brazilianen zeggen iets wat klinkt als "Hio". Zo is het ook met rapé.
Dus niet "raap" en niet "ra-pee". Gewoon rustig: ha-pé.
Alle schrijfwijzen op een rij
- Rapé: de Portugese spelling. Die gebruiken wij.
- Hapé: geschreven zoals je het uitspreekt.
- Rapeh en hapeh: vooral in het Engels. Zo zie je meteen dat de e aan het einde klinkt.
- Rapè: met het accent de andere kant op. Zie je vaak als typfout.
Waarom schrijven Engelstaligen vaak rapeh? Zonder accent betekent het woord in het Engels iets heel anders, en iets naars. Met een h aan het einde voorkom je die verwarring. Dat is netjes en respectvol.
Waarom staat er Rapéh op onze sample sets?
Op onze sample sets lees je Four Rapéh's, Five Rapéh's en Nine Rapéh's. Die namen zijn ook bedoeld voor mensen buiten Nederland. In onze teksten schrijven we gewoon rapé. Het blijft dezelfde rapé.
Andere woorden die je tegenkomt
Ga je je verdiepen in rapé? Dan kom je nog een paar woorden tegen. Hier de belangrijkste.
- Kuripe: een V-vormig pijpje waarmee je jezelf rapé geeft. Lees meer in De kuripe: het pijpje voor rapé.
- Tepi: een lang, recht pijpje. Daarmee geeft iemand anders jou rapé. Lees meer in De tepi.
- Tsunu: een boom uit Acre, en ook de naam van een rapé. Tsunu betekent as.
- Sterkte: op elk label van Purity staat een sterkte van 1 tot 7. Hoger is niet beter. Het is een ander karakter.
- Huni Kuin: "de Ware Mensen". Het volk dat onze rapé maakt.
Waarom namen ertoe doen
Je leest soms ook de naam Kaxinawá. Die naam is de Huni Kuin door anderen opgelegd. Zelf kiezen ze voor Huni Kuin. Daarom gebruiken wij alleen die naam. Meer over hen lees je in De Huni Kuin.
Voor mij hoort de uitspraak daar ook bij. Als je moeite doet om een woord goed te zeggen, laat je respect zien. Voor de taal, voor de makers en voor de traditie. Het is een klein gebaar. Maar het voelt goed.
Rapé in andere talen
Onze klanten wonen in heel Europa. In elke taal klinkt het woord net iets anders. In het Frans lijkt rapé op râpé, het woord voor geraspt, bijvoorbeeld bij kaas. In het Spaans, Italiaans en Portugees is rapé ook een gewoon woord met een bredere betekenis. Daarom zeggen we liever: rapé uit de Amazone, of Huni Kuin-rapé. Dan weet iedereen waar het over gaat.
Veelgestelde vragen
Is hapé hetzelfde als rapé?
Ja. Hapé, rapé, rapeh en hapeh zijn hetzelfde. Alleen de schrijfwijze verschilt.
Hoe spreek je rapé uit?
Als "ha-pé", met de nadruk op het einde. In het Braziliaans-Portugees klinkt een r aan het begin van een woord als een zachte h.
Wat betekent het woord rapé?
Het komt via het Portugees uit het Frans. Daar betekent râpé "fijngeraspt". Dat past bij het superfijne poeder.
Welke spelling gebruikt Purity Healing?
In onze teksten schrijven we rapé. Op de sample sets staat Rapéh, omdat die namen ook voor mensen buiten Nederland zijn. Het is dezelfde rapé.
Weet je nu hoe je het zegt, maar nog niet welke soort bij je past? Doe de keuzehulp, of kijk rustig rond.
